llms.txt Nedir? Yapay Zeka Tarayıcıları İçin Kurulum Rehberi

llms.txt nedir, ne değildir?

llms.txt, ajanlara kısa bir arka plan, yönlendirme ve ayrıntılı markdown dosyalarına bağlantılar sunan, bağlama sığacak kadar küçük bir dosyadır. Google'ın yapay zeka özellikleri için bir sıralama ya da anılma sinyali değildir: Google Search Central, AI Overviews ve AI Modu'nda görünmek için yapay zeka metin dosyaları oluşturmanın gerekmediğini açıkça yazıyor.

Önerinin gerekçesi basit: web sayfaları insanlar için kurulur, bilgi menülerin, reklamların ve JavaScript'in arasına sarılır ve bunu temiz metne çevirmek zordur. llms.txt bu yüzden kısa bir arka plan, yönlendirme ve ayrıntılı markdown dosyalarına bağlantılar sunar. Ajan dosyayı okur, ihtiyaç duyduğu bağlantıyı izler; dosya bağlama sığacak kadar küçük kalır (llmstxt.org). Öneriye göre dosya ağırlıklı olarak eğitimde değil, bir ajan kullanıcıya yardım ederken işe yarıyor. Bugün ağırlıklı kullanım alanı yazılım belgeleri; OpenAI'ın tarayıcı belgesi de sayfanın başında belge dizini için bir llms.txt dosyasına yönlendiriyor (OpenAI).

Ne olmadığı da bir o kadar önemli. Google Search Central, AI Overviews ve AI Modu'nda görünmek için ek bir gereklilik ya da özel bir optimizasyon olmadığını; yeni makine okunur dosyalar, yapay zeka metin dosyaları ya da işaretleme oluşturmanın gerekmediğini açıkça yazıyor (Google Search Central). Yani llms.txt, Google'ın yapay zeka özellikleri için bir sıralama ya da anılma sinyali değil.

Bu yazı için okuduğum resmî kaynakların hiçbiri llms.txt'in bir yapay zeka cevabında anılma olasılığını artırdığını söylemiyor. Bu yüzden llms.txt'i bir büyüme kaldıracı olarak değil, düşük maliyetli bir hazırlık adımı olarak görüyorum: kurması kolay, ama yapay zeka aramasında görünmenin ön koşulları hâlâ dizindeki sayfalarınız ve robots.txt kararlarınız. GEO çalışmasının geri kalanı yerinde değilse bu dosya tek başına bir şey değiştirmez.

llms.txt ile robots.txt arasındaki fark nedir?

Kısa cevap: robots.txt erişimi düzenler, llms.txt bağlam sunar. Öneri metnine göre robots.txt otomatik araçlara siteye hangi erişimin kabul edilebilir sayıldığını bildirir; llms.txt ise bir ajan bilgiye ihtiyaç duyduğunda talep üzerine kullanılır ve izin verilen içerik için bağlam sağlayarak robots.txt'i tamamlayabilir (llmstxt.org). llms.txt'in biçiminde izin ya da yasak satırı yoktur; bir botu ne içeri alır ne dışarıda tutar.

OpenAI tarafında üç tarayıcıyı ayırmak gerekiyor (OpenAI):

• OAI-SearchBot arama içindir. Bu bottan çıkan siteler ChatGPT arama yanıtlarında gösterilmez, yalnız gezinme bağlantısı olarak görünebilir; robots.txt değişikliğinin aramaya yansıması yaklaşık 24 saat sürebilir.
• GPTBot eğitim içindir. Engellemek, içeriğin üretken yapay zeka temel modellerinin eğitiminde kullanılmaması gerektiğini bildirir.
• ChatGPT-User, bir kullanıcı ChatGPT'ye soru sorduğunda sayfayı ziyaret eder ve web'i otomatik olarak taramaz. İşlemi kullanıcı başlattığı için robots.txt kuralları bu ziyaretlere uygulanmayabilir.

OpenAI'a göre bu ayarlar birbirinden bağımsızdır: OAI-SearchBot'a izin verip GPTBot'u engelleyebilirsiniz. Yalnız GPTBot'u kapatmak isteyen bir sitenin robots.txt dosyasında şu satırlar yer alır:

User-agent: GPTBot
Disallow: /

Bu kural yalnız GPTBot'a yöneliktir; OAI-SearchBot'u ne kendi adıyla ne de tüm botları kapsayan genel bir kuralla engellemediğinizden emin olun.

Anthropic'te ClaudeBot eğitime katkı sağlayabilecek içeriği toplar, Claude-SearchBot arama sonuçlarının kalitesi için çalışır, Claude-User ise kullanıcıların sorularına cevap verirken sayfalara erişir. Anthropic, botlarının robots.txt yönergelerine uyduğunu ve IP adresi engellemenin doğru çalışmayabileceğini belirtiyor (Anthropic). Google'da Search taramasının kontrolü Googlebot'a yönelik robots.txt yönergeleridir; bazı başka Google sistemlerinde yapay zeka eğitimini ve temellendirmeyi sınırlamak için Google-Extended kullanılır (Google Search Central).

llms.txt dosyasına hangi sayfalar girmeli?

Kısa cevap: markanızı doğru anlatan, kalıcı ve güncel sayfalar. Öneri metnine göre site haritaları arama motorları için tüm sayfaları listeler, llms.txt ise dil modelleri için seçilmiş bir genel bakış sunar (llmstxt.org). Yani dosya, site haritasının bir kopyası değil, seçilmiş bir rehberdir.

• Girmeli: ne yaptığınızı anlatan hakkımızda sayfası, hizmet ve ürün sayfaları, sık sorulan sorular, iletişim ve iade ya da teslimat gibi politika sayfaları.
• Girmemeli: süreli kampanya ve indirim sayfaları, güncelliğini yitirmiş yazılar, eski fiyat listeleri, birbirinin kopyası olan sayfalar. Kampanya bittiğinde bağlantı yanlış bilgi taşımaya başlar.

Önerinin tavsiyeleri de sade: açık bir dil kullanın, bağlantılara kısa ve bilgilendirici açıklamalar ekleyin, açıklanmamış jargondan kaçının. "Optional" başlığı gelenek olarak ikincil bağlantılar içindir; ajan daha kısa bir bağlama ihtiyaç duyduğunda bu bölümü atlayabilir.

llms-full.txt adını da duymuş olabilirsiniz; ancak llmstxt.org'daki güncel öneri metni böyle bir dosya tanımlamıyor. Önerinin ayrıntı katmanı, sayfaların aynı adreste yayımlanan temiz markdown sürümleridir (sayfa.html.md ya da sayfa.md). Sitenin tüm metnini tek bir dosyada toplamayı düşünüyorsanız, her fiyat, hizmet ya da politika değişikliğinde o dosyayı da güncellemeniz gerekir. llms.txt'in değeri kurulumdan çok bakımdadır: güncel olmayan bir dosya, sitenizle çelişen eski bilgiyi dolaşımda tutar.

llms.txt adım adım nasıl oluşturulur?

llms.txt altı adımda oluşturulur: kapsamı belirleyip markayı doğru anlatan kalıcı sayfaları seçin, dosyayı önerinin biçiminde yazın (marka adı H1 başlıkta, kısa özet alıntı bloğunda, bağlantılar H2 başlıkları altında), sitenizin /llms.txt yoluna koyun, bir ajanla deneyin, robots.txt'i ayrıca kontrol edin ve hizmet, fiyat ya da politika değiştiğinde dosyayı güncel tutun.

Kurulum kısa sürer; asıl iş, dosyaya neyin gireceğine karar vermektir.

Hayalî bir Örnek Firma için önerinin biçimine uygun kısa bir dosya şöyle görünebilir:

# Örnek Firma

> Örnek Firma, küçük işletmelere ön muhasebe yazılımı ve kurulum desteği sunan bir yazılım şirketidir.

Fiyatlar teklif ile belirlenir. Güncel koşullar için aşağıdaki sayfalar esas alınmalıdır.

## Şirket

- [Hakkımızda](https://www.ornekfirma.example/hakkimizda.md): Şirketin ne yaptığı ve kime hizmet verdiği
- [İletişim](https://www.ornekfirma.example/iletisim.md): Adres, telefon ve çalışma saatleri

## Ürünler ve hizmetler

- [Ön muhasebe yazılımı](https://www.ornekfirma.example/urunler/on-muhasebe.md): Özellikler ve kimler için uygun olduğu
- [Kurulum ve eğitim](https://www.ornekfirma.example/hizmetler/kurulum.md): Kurulum süreci ve eğitim seçenekleri

## Destek

- [Sık sorulan sorular](https://www.ornekfirma.example/sss.md): Lisans, yedekleme ve iade sorularına cevaplar

## Optional

- [Sürüm notları](https://www.ornekfirma.example/surum-notlari.md): Önceki sürümlerdeki değişiklikler

Zorunlu olan tek bölüm H1 başlıktır; diğerleri isteğe bağlıdır ama dil modelinin aradığı bilgiye nereden ulaşacağını bulmasını kolaylaştırır (llmstxt.org). Canlı bir örnek için leindigital.com/llms.txt dosyasına bakabilirsiniz.

Öneri sayfası, Yoast SEO ve AIOSEO gibi WordPress eklentilerinin ve Wix'in dosyayı otomatik üretebildiğini listeliyor. Otomatik üretimde de çıktıyı kontrol edin; kampanya sayfaları dosyaya kendiliğinden girebilir. Siteniz yeniden kuruluyorsa markdown sürümlerini ve llms.txt'i web tasarımı sürecinin başında planlamak, sonradan eklemekten daha az iş çıkarır.

llms.txt ne zaman gereksiz ya da yetersiz kalır?

Sayfalar dizinde değilse, önemli içerik yalnız betikle yükleniyorsa ya da robots.txt arama botunu engelliyorsa llms.txt yetersiz kalır. Dosya dizinde olmayan bir sayfayı dizine sokmaz, robots.txt'teki engel kararını geri almaz; ürün bilgisi ya da fiyat yalnız kodla yükleniyorsa önce sayfanın kendisi okunabilir hale getirilmelidir.

llms.txt sitenin temel sorunlarını örtmez. Üç durumda önce başka bir yere bakmak gerekir.

Sayfalar dizinde değilse. Google'a göre bir sayfanın AI Overviews ya da AI Modu'nda destekleyici bağlantı olarak gösterilebilmesi için dizine eklenmiş ve parçacıkla (snippet) gösterilmeye uygun olması gerekir; ek bir teknik gereklilik yoktur (Google Search Central). Dizinde olmayan bir sayfayı llms.txt'e eklemek bunu değiştirmez.

İçerik yalnız betikle yükleniyorsa. Google, önemli içeriğin metin biçiminde erişilebilir olmasını temel SEO uygulamaları arasında sayıyor. Ürün bilgisi ya da fiyat yalnız tarayıcıda çalışan kodla yükleniyorsa, önce sayfanın kendisini okunabilir hale getirmek gerekir.

robots.txt arama botunu engelliyorsa. OAI-SearchBot'u engelleyen bir site ChatGPT arama yanıtlarında gösterilmez; llms.txt bu kararı geri almaz.

Sonuç: llms.txt kurmalı mıyım?

Beklentiyi doğru koymak şartıyla evet. Maliyeti düşüktür ve ajanlara düzenli bir giriş noktası sağlar; ama Google'a göre AI Overviews ve AI Modu için gerekli değil, okuduğum OpenAI ve Anthropic belgelerinde de anılmayı artırdığına dair bir ifade yok. Önce sayfalarınızın dizinde olduğundan, robots.txt kararlarınızın bilinçli verildiğinden ve önemli içeriğin metin olarak okunabildiğinden emin olun, sonra llms.txt'i ekleyin. Etkisini görmek istiyorsanız yayın tarihini not edin ve yapay zeka görünürlüğünü düzenli ölçün. Bu sırayı kapsamlı bir GEO çalışmasının parçası olarak ele almak, dosyayı tek başına bir çözüm sanmaktan daha sağlıklıdır.